Najstarszy przykład kalendarza Majów znaleziony w fundamentach słynnej piramidy

20 maja 2022, 11:11

Ponad 2000 lat temu w dzisiejszym San Bartolo w Gwatemali Majowie rozpoczęli budowę piramidy i siedmiu towarzyszących jej struktur. Kompleks „Las Pinturas” słynny jest ze wspaniałych malunków z późnego okresu preklasycznego, na których widać wpływy kultury Olmeków oraz wczesne pismo Majów. Teraz znaleziono coś jeszcze – fragment muralu z najwcześniejszym znanym nam użyciem kalendarza Majów.



© Mari Tefre/Global Crop Diversity Trust

Spadkobiercy arki Noego

27 lutego 2008, 09:26

Na położonej za kołem arktycznym norweskiej wyspie Spitsbergen otwarto właśnie największą i prawdopodobnie najnowocześniejszą na świecie przechowalnię nasion. Już w pierwszych dniach działalności ten ogromny kompleks przyjął ponad 100 milionów nasion pochodzących z ponad 100 krajów świata. W ten sposób powstaje największa i najbardziej różnorodna kolekcja nasion, jaką kiedykolwiek stworzono na Ziemi.


Antytoksyna bez skutków ubocznych z surowicy dydelfa

23 marca 2015, 11:53

Amerykańscy naukowcy postanowili wykorzystać peptyd z surowicy krwi dydelfów, by stworzyć antidotum na ukąszenia jadowitych węży. Jak wyjaśniają, dzięki niemu można by uratować tysiące żyć rocznie, nie wywołując przy tym skutków ubocznych dzisiejszych terapii.


Rekordowa liczba substancji psychoaktywnych na pojedynczym stanowisku archeologicznym

7 maja 2019, 12:19

Przed tysiącem lat rdzenni mieszkańcy Ameryki Południowej używali roślin psychotropowych, i to prawdopodobnie wielu jednocześnie, do wywołania halucynacji i uzyskania odmiennych stanów świadomości.


Średnia spodziewana długość życia rośnie znacznie wolniej niż 100 lat temu

29 sierpnia 2025, 08:34

Jeśli trend dla obecnych pokoleń byłby taki, jak w pierwszej połowie XX wieku, to osoba urodzona w latach 80. mogłaby spodziewać się, że dożyje 100 lat, mówi José Andrade z Instytutu Badań nad Demografią im. Maxa Plancka. W pierwszej połowie XX wieku wzrost spodziewanej długości życia był imponujący. Dla osoby urodzonej w 1900 roku było to 62 lata, dla urodzonej w roku 1938 – 80 lat.


Mózg jako sieć

Uniwersalny test na inteligencję

27 stycznia 2011, 23:34

Jak ocenić iloraz inteligencji maszyny? Jak porównać ją z inteligencją człowieka, czy zwierzęcia? Jak zmierzyć inteligencję istot pozaziemskich - jeśli je kiedyś spotkamy? Potrzeba lepszego testu IQ - orzekli naukowcy z projektu „Anytime Universal Intelligence" i stworzyli taki.


Bez osowatych nie mielibyśmy ani chleba, ani wina

1 sierpnia 2012, 10:08

Drożdże Saccharomyces cerevisiae towarzyszą ludziom od co najmniej 9 tys. lat. Poszczególne szczepy wykorzystuje się w różnych dziedzinach spożywczych: winiarstwie, piekarnictwie czy gorzelnictwie. Co jednak dzieje się z dzikimi S. cerevisiae? Jak wygląda ich cykl życiowy poza stworzonymi przez nas środowiskami? Okazuje się, że świetną przechowalnią dla tych grzybów są przewody pokarmowe osowatych, np. szerszeni europejskich czy klecanek z gatunku Polistes dominula.


Sztuka jaskiniowa najwyższej jakości

31 maja 2016, 06:18

W jaskini Atxurra w Kraju Basków odkryto paleolityczne rysunki naskalne, które wg szefa wykopalisk Diega Garate, należą do "Champions League" sztuki jaskiniowej i plasują się w pierwszej dziesiątce stanowisk europejskich.


Na szczycie góry Cerro de Peña w stanie Puebla w Meksyku odkryto 2 stele z czasów prekolumbijskich

22 lipca 2020, 12:33

Na szczycie góry Cerro de Peña w stanie Puebla w Meksyku odkryto 2 stele z czasów prekolumbijskich. Jak powiedział José Alfredo Arellanes, badacz z Narodowego Instytutu Antropologii i Historii (INAH), najprawdopodobniej były one częścią ośrodka kultu Pitao Pezelao - boga świata podziemi Zapoteków. Na ruiny natknęli się mieszkańcy wioski Santa Cruz Huehuepiaxtla.


Ogniwo fotowoltaniczne

Wielka elektrownia słoneczna w Portugalii

3 kwietnia 2007, 09:15

W Portugalii powstała jedna z największych na świecie elektrowni słonecznych. Siłownia o mocy 11 megawatów znajduje się w miejscowości Serpa w rejonie Alentejo.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk